OYAK üyeleri soruyor? OYAK’ın sahibi kim?

OYAK, Türkiye’nin en büyük holdinglerinden biridir.

1476 0

ÖMER YILDIZ

ÖMER YILDIZ



1961’de 65 000 daimi üyenin katılımıyla 205 sayılı kanunla kurulmuştur.
2021 yılı itibariyle OYAK’ın;
Toplam varlığı 296 milyar TL,
Net varlığı 105,7 milyar TL, 
Hasılatı 139 milyar TL, 
İhracatı  4 milyar  ABD doları, 
Devleti ödediği vergi 25 milyar TL’dir
OYAK’ın toplam üye sayısı ise 451 564 kişidir.
Hakkında çok şey yazılıp söylenen OYAK, son derece faydalı örnek alınması gerek ilave sosyal güvenlik kuruluşudur.
Ticaretin birçok alanında faaliyet gösteren bu devasa holdingin üyelerinin OYAK’tan beklentileri her geçen gün artmaktadır.
Bu maksatla kurulan ve yakın zaman önce bir STÖ olarak faaliyete geçen ORDU YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ (OYAD) kısa sürede 1300 kayıtlı üyeye ulaşırken, on binlerce kişi tarafından sosyal medyadan takip edilmektedir.
OYAK üyesi emekli askeri personel, OYAD vasıtası ile seslerini OYAK yönetimine, TSK’ya, TBMM ve hükumete duyurmaya çalışmaktadır.
OYAD yöneticilerine üyelerinin OYAK’tan neler talep etiğini sordum? Verdikleri yazılı sözlü cevaplardan ifade etikleri  hususlar kısaca  şu şekildedir;
1- OYAK verdiği nemalardan Masraf ve riziko pirimi altında kesi yapmasından şikâyetçiler.
OYAK, Emekli Maaş Sitemi yönetmeliğine dayanarak üyelerine verdiği yıllık nemadan her yıl  % 2,6167  MASRAF PRİMİ , %2 RİZİKO PRİMİ  (toplam % 4,6167) adı altında kesintiler yapmaktadır. OYAD üyeleri masraf ve riziko prim oranlarının daha aşağıya çekilmesini istemektedir.
Bu konuda şuna benzer bir örnek veriyorlar.  OYAK ödediği her 100 000 liradan 4 616 lira masraf ve riziko primi kesmektedir. OYAK’ın emekli askeri personel üye sayısı 84.558 kişi olduğu ifade edilmiştir. Basit bir hesapla dahi OYAK, garibim emekli askeri personelden her yıl  milyonlarca ve hatta trilyonlarca parayı  masraf ve riziko primi adı altında kestiği bilinmektedir.  Allah aşkına OYAK bu anlamda neyin riskine giriyor? Neyin masrafını yapıyor? Emekli askeri personelin çoğunun emekli maaşından başka geçim kaynağı yoktur.
OYAK genel kurulunda bu konuda alınacak tavsiye kararı hükumete iletildiği takdirde, hükumet çıkaracağı bir torba yasasına iki madde ekleyerek gerekli yasal düzmesine yapar.
Kaldı ki bankalar mudilerinin yatırdığı mevduat gelirlerinden dahi böyle bir vergi veya kesintisinin olduğunu hiç duymadım.
2- Diğer bir konu OYAK sermayesinin neredeyse %40,9’na sahip OYAK üyesi emekli askeri personelin OYAK Genel Kurulunda temsil edilmemesi ve seslerini duyuramamasıdır.  
OYAK yöneticileri yine yapacakları bir teklifle EMS sistemine dâhil üyelerin OYAK genel kurulunda kolayca temsil edilmesini sağlayabilir.
Şu anda OYAK üyesi olan emekli personele yıllık nemalarını kullandırırken iki seçenek sunmaktadır. Buna göre üyeler nemalarını ya üçer aylık şeklinde  veya her ay aylık olarak almaktadır.
Bu seçeneklere yıllık nemanın bir seferde toplu olarak alınması seçeneği de eklenmelidir.
Çünkü kimi EMS üyeleri, düğün, dernek, okul vs vs gibi sebeplerle toplu paraya ihtiyaç duymaktadır. OYAK’tan bir seferde alamadı nemanın toplam tutarı kadar bankalardan çeşitli krediler çekerek faiz külfetine katlanmaktadır.

3- OYAD tüm üyeler adına haklı olarak soruyor. OYAK’ın sahibi kim?  Biz OYAK’ın üyesi miyiz? Yoksa OYAK’ın ortağı mıyız? Ve bu konuda şunları madde madde anlatıyorlar.  

  1. Ordu Yardımlaşma Kurumu devlet teşkilatında yer almamakta, herhangi bir idari kurumun hiyerarşik denetimi, idari vesayeti altında bulunmamakta, kamu bütçesinden pay almamaktadır.
  2. OYAK, bir anonim, limited vb. şirket de değildir. Sermayesi ve hisse senedi yoktur.
  3. OYAK’ın kendisine parası yoktur.457.523 daimî ve geçici üyesinin birikimlerini (iştiraklerin bütçelerini) Yed’i-Emin sıfatıyla yönetir. 
  4. Üyeler kar ve zarara ortak olup, her yıl belirlenen oran nispetinde, genel kurulun belirlediği oranda kar payı/nema belirlenerek üye hesaplarına tahakkuk ettirilmektedir.
  5. OYAK’ın gerçek sahibi birikimlerin sahibi olan üyelerdir.
  6.  OYAK ve iştiraklerinin gerçek sahiplerinin kanunda adı üye olarak tanımlanmış olması nedeniyle üyelerin durumları belirsizliğini korumaktadır. 205 sayılı kanunda gerekli düzenleme, şirketlerde ise Sermaye Piyasası Kanunu (SPK), Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümlerine göre yasal olarak üyelerin ortaklık resmi belgesi tescillenmeli, üye adının kanunlar karşısında ortak olarak tanımlanması ve ortaklık yasal haklarına sahip olmaları yolunda gerekli yasal düzenleme yapılmalıdır.
4.         OYAD üyeleri OYAK yönetiminde TEMSİLDE ADALET istiyor. 
1996 yılında OYAK kanununda yapılan değişiklikle Emekli Maaş Sisteminde (EMS) yer alan  emekli üyeler daimi üye kapsamına alınmıştır. Yani bu değişiklikle; TSK’dan emekli olmasına rağmen, OYAK’ta biriken parasını almayıp sistemde bırakanlar, OYAK daimi üyesi olarak kabul edilmiştir.  84 558 ordu emeklisinin OYAK’taki birikmiş parası  yaklaşık olarak OYAK sermayesinin % 40.9’una denk geldiği OYAD tarafından ifade edilmektedir. Ne yazık ki böyle bir devasa grup  OYAK yönetim kademelerinde temsil edilmemektedir. 
Bu konuda OYAD, OYAK Genel Müdürlüğü müracaat ettiğinde onlara, Milli Savunma Bakanlığı adres göstermiştir. Aynı müracaata Milli Savunma Bakanlığının verdiği cevap ise kısaca  şu şekilde olmuş;  
“205 Sayılı kanunun 3’üncü maddesi [Temsilciler Kurulu, Milli Savunma Bakanlığı’nca kuvvet ve müesseselerdeki daimi üye adedi dikkate alınarak birlik ve müesseselerde vazifeli ve bu Kanunun 17 inci maddesinde yazılı daimi üyeler arasından, mensup oldukları birlik ve müesseselerin kumandan veya amirlerince tespit olunacak mümessillerden terekküp eder. ] hükmünü amirdir. Söz konusu amir hüküm çerçevesinde, aynı kanunun 17’nci maddesinde sayılan daimi üyelerden, birlik ve müesseselerde vazifeli olanlar arasından temsilciler kurulu üyeleri seçilebilmektedir.”
MSB’nın verdiği yanıtı yürürlükte bulunan kanun çerçevesinde kendi Hukuk Komisyonu ve Danışma Kuruluna inceleten OYAD,  EMS üyelerinin OYAK Temsilciler Kurulunda (ve kurumun diğer organları olan Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulunda) yer almasına yasal bir engel bulunmadığını tespit ettiğini söylemektedir.
***
OYAK konunda zaman zaman yazılarıma devam edeceğim. Çünkü OYAK dağda bayırda gezen askeri personelin alın terlerinden kesilen paralarla kurulmuştur.
OYAK son derece de faydalı ve yaralıdır.
OYAK’ın yıpratılmasına ve itibarına zarar verilmemesi gerektiğine inanıyorum.
Bizim yaptığımız iş, OYAK emekli daimi üyelerinin haklı isteklerini kamuoyu vasıtasıyla OYAK yönetimlerine ve yetkililere duyurmaktır.
Demokrasi şeffaflık ve eleştiriye açıklık gerektirir.
Kaldı ki bende hem OYAK EMS sistemine dâhilim hem de OYAD üyesiyim.  
 




Etiketler; #ÖmerYıldız
Yorum Ekle
İsim
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Ali CEYLAN 847 - 01.12.2022 10:59:38
OYAD bir sivil toplum örgütü olarak üyelerin menfaati doğrultusunda mücadele veriyor. Tüm OYAK üyeleri olarak OYAD ı destekliyoruz.
Avatar
Yılmaz Demir Özçelik 846 - 30.11.2022 19:48:24
Bu değerli yazı için saygıdeğer YAZAR/GAZETECİYE ve OYAD'a yürekten teşekkür ediyorum