Kıdem tazminatı, işçinin çeşitli sebeplerle işyerinden ayrılırken işveren tarafından iş kanunu gereğince vermiş olduğu bir tazminat şekli. Kıdem tazminatı aynı zamanda işçinin sigortası niteliğinde. Kendi isteğiyle işten ayrılan işçinin da bazı şartlarda kıdem tazminatı alma hakları bulunuyor. İşte merak edilen sorular ve cevapları...
Askerlik, Evlilik
Kıdem için bir işçinin aynı işyerinde en az 1 yıl çalışması ve isteği dışında işten ayrılması gerekiyor. Ayrıca, askere gidecek olan, evlendikten sonra 1 yıl içinde işinden ayrılan kadın, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olan ve 15 yıl 3600 gün sigortalılık süresini dolduran, emekliliği gelen işçi istifa edince kıdem tazminatı alabiliyor. İşçi, vefat ederse yasal varisleri kıdem tazminatını isteyebilir. Her 1 yıllık çalışma karşılığında 1 aylık brüt ücret tutarında tazminat alınıyor. Bir yıldan artan sürelerde oranlanarak hesaplamaya dâhil ediliyor. Tazminat hesaplanırken ücretin yansıra, düzenli olarak sağlanan tüm para ve para ile ölçülebilen menfaatler (yol parası, yemek parası, düzenli ikramiye ödemeleri gibi) dikkate alınıyor.
İş Yerinin Taşınması Halinde
İşyerinin tamamı veya bir bölümü hukuki bir işleme dayanılarak bir başka işverene devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Dolayısıyla devri gerekçe göstererek hizmet akdinizi feshedemez ve kıdem tazminatı talep edemezsiniz. Çalışmakta olduğu işyeri, bir belediye (büyükşehirlerde büyükşehir belediye) sınırını aşacak şekilde taşınırsa, işçi ile işveren arasında var olan hizmet sözleşmesinde aksi yazmıyorsa işçi yeni adrese gitmek zorunda değil. Posta'nın haberine göre, bu durumda da hizmet sözleşmesinin esaslı unsurlarından biri değiştirildiği için işveren, işçilerine kıdem tazminatı ödemek zorunda. Başvuru 6 işgünü içinde yapılmalı. İş sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmamasına karşın, ücret artışlarındaki anlaşmazlık nedeni ile işten ayrılan işçi istifa etmiş sayılacağından, herhangi bir tazminat hakkı oluşmaz.
Hamilelik Durumunda
İşten kendi isteğiyle istifa eden işçinin tazminat hakkı yok. Yasal düzenleme açısından hamilelik veya doğum nedenine dayalı işten ayrılmalar istifa olarak değerlendirildiğinden, bu nedenlerle işten ayrılan işçi tazminat haklarından vazgeçmiş sayılıyor. Hak kazanır. Çünkü malullük aylığı almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerden sayılıyor.
Çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi için kendi isteği dışından işten atılması gerekiyordu. Ama istifa edenin de tazminat alma hakkı var. Konuyla ilgili Çanakkale vatandaşlarımıza konuyla ilgili düşünceleri şu şekilde;
Çanakkale’de yaşayan Fatma Kurt, “Tüm çalışanları yakından ilgilendiren bir haber fakat bu durumunun ne zaman başlanılacağı merak konusu uzun süredir çalışıyorum şirketimizde de 7 yıl çalışan arkadaşım vardı hakkı olan kıdem tazminatı için çok uğraşmıştı. Biz çalışanlar hakkımız olan parayı olmak istiyoruz” diyerek “Şirketler uzun süre çalışanların parasını vermezken 1 gün çalışanın parasını verir mi merak konusu bence ” şeklinde konuştu.
Mina Erdemci, ülkedeki şirketlerin büyük eksikliklerinden birisi kıdem tazminatını vermemek için nedenler aranması olduğunu söyledi. Erdemci, “Bunun gibi birçok sebep var. O kadar sene çalışıp ve hakkın olan paranın ortaya nedenler sürülerek verilmemesi o kadar yılı çöpe atmak oluyor. Bu durum tüm çalışan işçiler için haksızlık ”dedi.
Mustafa Avcı, “ Birçok şirket işten çıkmayı isteyen işçilerine haklı fesih şartları oluşmadan tazminat vermiyor. Aslında bakacak olursak zora sürüyorlar. Tüm çalışanları etkileyecek bir durum devletimiz bununla ilgili çalışma yapılması gerektiğini düşünüyorum” şeklinde ifade etti.
DUYGU DOĞAN
