30 İşçi Sınırı Var
Kanun'un 18'inci maddesine göre; 30 ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde çalışan ve en az 6 ay kıdemi olan işçiler iş güvencesi kapsamına giriyor. Bu işçilerin işe iade hakkı var. İş güvencesi kapsamındaki işçiyi işten çıkaran işveren, işten çıkarmayı geçerli bir nedene dayandırmak zorunda. Aksi takdirde işveren, yüklü tazminatlar ödemek zorunda.
Hangi Nedenlerden İşten Çıkarılmaz?
Sendikaya üye olmak.
İşyeri sendika temsilciliği yapmak.
İşveren aleyhine dava açması veya açılmış bir davada şahitlik yapmak.
Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.
Kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde (doğum izni gibi) işe gelmemek.
1 Ay İçinde Dava
İşçi gerçekten haksızlığa uğradığını, işten çıkarmayı gerektirecek bir durumun oluşmadığını düşünüyorsa sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren 1 ay içinde İş Mahkemesi'ne başvurmalı. Bu sürede dava açmayan hakkını kaybediyor. İşten çıkarmanın geçerli nedene dayandığını işveren ispat etmek zorunda. İşçi de başka bir nedenle işten çıkarıldığını iddia ediyorsa bunu ispat etmeli. İşçinin dava açmadan önce delil olabilecek belgeleri olmalı. Hatta gerektiğinde şahit gösterebilecek durumda olmalı. Yasada davanın seri mahkeme usulüne göre 2 ay içinde sonuçlandırılacağı yazıyor. Ayrıca, mahkemenin verdiği kararının temyizi halinde Yargıtay, bir ay içinde kararını açıklıyor. Teorikte 3 ay süreceği belirtilen davaların 6-7 ayda sonuçlandığı söyleniyor.
İşverene 10 Gün İçinde Başvuru
İşe iade kararı çıkarsa işten çıkarma tarihinden dava sonuna kadar geçen 4 aylık sürede işçi çalışmaya devam etmiş sayılıyor. Yani işveren 4 aylık brüt ücret ödüyor. İşçi, mahkeme kararının tebliğinden sonra 10 gün içinde işverene başvurmalı. İşveren 1 ay içinde işe başlatmazsa en az 4, en çok 8 aylık ücreti tazminat olarak ödüyor. Buna mahkeme karar veriyor.
En Az 14 Aylık Ödeme
İşveren işe iade kararını uygulamazsa mahkemenin belirlenen iş güvencesi tazminatını ödeyecek. Örneğin; işe iade davası açan, haklı bulunan 4 yıllık işçiye 2 aylık ücret kadar ihbar, 4 aylık kıdem tazminatı, mahkeme sürerken işçinin çalışmamış sayılacağı 4 aylık ücret ile mahkemenin kararına göre 4-8 aylık ücret işçiye ödenecek. Bu, en az 14 aylık ücret demek.
İhbar Ve Kıdeme Dikkat!
İşçiye ihbar ve kıdem tazminatı ödenmemiş ise işe başlatılmama tarihi esas alınarak hesaplanan tazminatların ödenmesi gerekiyor. İşçi işten çıkarılırken kıdem tazminatı ödenmişse işe iade kararı sonrası kararın uygulanmadığı tarih esas alınarak yeniden kıdem tazminatı hesaplanacak.
Konuyla ilgili Çanakkale vatanlarına sorduk cevapları şu şekilde oldu;
Sinem Uysaler, “ Birçok şirket işten çıkmayı isteyen işçilerine haklı fesih şartları o<luşmadan tazminat vermiyor. Aslında bakacak olursak zora sürüyorlar. Tüm çalışanları etkileyecek bir durum devletimiz bununla ilgili çalışma yapılması gerektiğini düşünüyorum. Haksız yere kurumlar ekonomik sebeplerden dolayı küçülmeye gidiliyor ve haksız sebepsiz yere işten çıkıla biliniyor. Bu zorunlulukla birlikte kurumlar bu duruma sevindirmese de çalışanlar için güzel bir uygulama oldu ” şeklinde ifade etti.
Çanakkale’de yaşayan Filiz Aymergen, “Tüm çalışanları yakından ilgilendiren bir haber fakat bu durumunun ne zaman başlanılacağı merak konusu uzun süredir çalışıyorum şirketimizde de 7 yıl çalışan arkadaşım vardı hakkı olan kıdem tazminatı için çok uğraşmıştı. Biz çalışanlar hakkımız olan parayı olmak istiyoruz” diyerek “Şirketler uzun süre çalışanların parasını vermezken 1 gün çalışanın parasını verir mi merak konusu” şeklinde konuştu.
Onur inan, “Ülkemizdeki şirketlerin büyük eksikliklerinden birisi kıdem tazminatını vermemek için nedenler aranması olduğunu, Bunun gibi birçok sebep var. O kadar sene çalışıp ve hakkın olan paranın ortaya nedenler sürülerek verilmemesi o kadar yılı çöpe atmak oluyor. Bu durum tüm çalışan işçiler için haksızlık oluyor. Sebepsiz yere işten çıkarmaların önüne geçile bilinecek. Çalışan işçi statüsündekilerin işçi haklarını bilmeleri gerekmekteki haklarınız savuna bilmeleri gerekmektedir. ”dedi.
DUYGU DOĞAN
