İRAN SANATI

İran Yaylası'nda insan varlığına ilişkin bilgiler günümüzden yaklaşık 100 bin yıl öncesine kadar uzanır. Bu yörede bulunan en eski kalıntılar ise İÖ 6000 yıllarına tarihlenmektedir.

652 0

Beyza Kolsuzoğlu

Beyza Kolsuzoğlu


İran Yaylası'nda insan varlığına ilişkin bilgiler günümüzden yaklaşık 100 bin yıl öncesine kadar uzanır. Bu yörede bulunan en eski kalıntılar ise İÖ 6000 yıllarına tarihlenmektedir.
Azerbaycan'ın güney kesimlerinde ve Kirmanşah çevresinde Yontma Taş ve Cilalı Taş devirlerinden kalma, taştan yapılmış bolluk simgesi çıplak kadın heykelleri ile İsfahan'ın kuzeyinde hayvan ve kuş resimleriyle bezenmiş seramikler bulunmuştur. İran'da en eski uygarlığı bugünkü Kuzistan bölgesinde Elamlılar kurdu. Başkenti Sus olan bu uygarlığın yaşadığı yörede İÖ 2300 yıllarından kalma yapıtlara rastlanmıştır. Çoktanrılı bir dine bağlı olan Elamlılar tapınak kurmaya büyük önem vermekteydiler. O dönemden kalan yazıtlardan öğrendiğimize göre her kentte tanrılar adına büyüklü küçüklü birçok tapınak vardı. Ancak Elam'ı istila eden Asurlular'ca yerle bir edilen bu tapınaklardan günümüze yalnızca iki tanesinin plan ve kalıntıları kalmıştır. Sus kentindeki bu iki tapınaktan küçüğü iki, büyüğü üç katlıydı. Fildişi ile bezenmiş olan tapınak kuleleri çini ile kaplanmıştı. Büyük tapınak 20 x 40 metre boyutunda bir taraçanın üzerine kurulmuştu. Duvarları pişmiş tuğla ile kapatılan tapınağın ahşap çatısı tuğladan yapılmış sütunlar üzerinde durmaktaydı. Tapınağın kapısının iki yanında doğal büyüklükte iki aslan heykeli bulunuyordu. İç duvarlan ise renkli çiniler ve kabartmalarla bezenmişti. Kazılarda elde edilen ve üzerinde yazıtlar bulunan altın varaklar (altını döverek oluşturulan ince yaprak), mühürler, altın ve gümüş gerdanlıklar ve altın kaplı gümüş ya da bronzdan yapılmış yılan başları Elam sanatının yüksek bir düzeye ulaştığını göstermektedir. Ayrıca kazılardan son derece ustaca yapılmış heykel ve kabartmalar da elde edilmiştir. İran sanatında Elamlılar'ın tarih sahnesinden çekildiği İÖ 6. yüzyıldan sonraki dönem üç ayrı bölümde incelenebilir. Bunlar İÖ 6. yüzyıl ile Büyük İskender'in İran'ı işgaline kadar süren Med ve Pers imparatorlukları dönemi, Partlar'ın ve Sasaniler'in egemen olduğu dönemlerden İslamiyet'e kadar olan dönem ve İslamiyet'le başlayan dönemdir.  


 


Etiketler; #iran sanatı
Yorum Ekle
İsim
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.